كه براى انكشاف حال زمان مقدم باقى ماند و بعد از آنها نيز ملوك الطوايف و اشكانيان مدت زمانى ايران را آسوده نگذاشته در بند انقلاب و اغتشاش داشتند . و اگر چه در ميان طبقهء اشكانيان چند تن پادشاه قادر مقتدر پيدا شد ، اما چون سلطنت آنها امتدادى به هم نرسانيد و على الاتصال با قياصرهء رومة الكبرى مشغول نزاع و جدال بودند مجال نيافتند كه مورخين را به نگارش اخبار محرك و مشوق آيند و تزلزلى كه در اركان امنيت و انتظام راه داشت و كثرت هرج‌ومرج و بىسامانى اوضاع و امور ملكى نيز مانع فراغ بال و خاطر اهل مملكت بود و با عدم اطمينان و آسايش ممكن نبود كه بالطبع مورخى خبير و نگارنده‌اى بصير در مملكت نشوونما يابد و ترقى نمايد و به تمهيد و ترتيب مطالب و سوانح سلطنت پردازد . بناء على هذا اخبار آن زمان و فن نگارش سير در طاق نسيان گذاشته شد و اين علم شريف مهجور آن عصر و محجوب گرديد . علاوه بر اين ، سلاطين طبقهء مذكوره يعنى اشكانيان از نگارش حوادث زمان و گزارش دوران خود به راه تغافل و تسامح رفتند ، چنان‌كه در اغلب تواريخ عرب و عجم جز اسمى از آنها مسطور نيست . بلكه تمامى اسامى آنها نيز مرقوم نشده و سواى نام سى و يك نفر پادشاه اشكانى كه در كتب مورخين يونانى ضبط است نام و نشان ديگران از درج كلام ساقط است و شاهد اين مدعا كتب معتبرهء اهل اروپاست كه به دقت و خوبى متوجه و مدرك حوادث آن زمان مىباشد و مخصوصا در تواريخ يونانيها و روميان كه پيوسته با اشكانيان در جدال‌وقتال و طرف مقابل بودند بسيارى از وقايع سنين سلطنت و فتوحات و تجلدات طبقهء مزبوره ضبط است و ما به يارى بارى عز اسمه و جل ذكره در نگارش مجلدات مرآة البلدان در موقع و مقامى مناسب آن جمله را ايراد كنيم ان شاء الله تعالى و اميدواريم كه شرح سلطنت اين سلسلهء سلاطين ايران را كه فى الحقيقه از بزرگترين پادشاهان اين سرزمين مىباشند مسكوت عنه نگذاشته و از قلم نيندازيم « 1 » خاصه در صورتى كه اسناد معتبرهء عديده در اين باب با مجاهدتى تمام به دست آورده‌ايم . ثانيا اگر كسى فرض كند كه قبل از ظهور اسلام ، عجم تواريخ صحيحه داشته‌اند

--> ( 1 ) - اعتماد السلطنه در اين زمينه كتاب درر التيجان فى تاريخ بنى اشكان را مستقلا نوشته است .